Select Page

ساختار یاخته ای جانداران

 (ساختار سلولی موجودات زنده)

Cell Structure of Living Organisms

ساختار سلولی جانداران چیست؟

سلول / یاخته کوچکترین جزء زنده ی موجودات زنده / جانداران است که از گردآمدن

آنها، بافت های  عضوها و اندام های بدن جانداران به وجود می آیند و از این رو، بدن

همه موجودات زنده از یاخته / سلول درست شده است.

سلول های بدن موجود زنده مانند آجرهایی هستند که در یک ساختمان به رفته اند. اما

بیشتر سلول ها، برخلاف آجرها، زنده اند و کار انجام می دهند.

همه ی سلول های یک موجود زنده – جانوران و گیاهان – با هم کار می کنند. هر اندام /

عضو یا بخشی  از آن، سلول های مخصوص به خود دارد که بافت های آن اندام / عضو

را درست کرده اند. مانند اینکه:

سلول های قلب می زنند، سلول های گیاهک رشد می کنند و …

از این رو، هر کاری که موجودات زنده انجام می دهند، به وسیله ی سلول های آنها انجام

می گیرد و هر گونه سلولی ساختار و کاری معین دارد.

کارهایی که یک گونه سلول نمی تواند انجام دهد، گونه های دیگر سلول ها برای آن انجام

می دهند. به این ترتیب، بدن موجودات زنده مانند جامعه ی انسان ها است. یعنی همه ی

سلول ها با هم کار می کنند و هر گونه سلول کار مخصوصی برای گونه های دیگر

سلول ها انجام می دهد. اگر یکی از گونه های سلول ها آسیب ببیند یا بمیرد، در همه ی

بدن اختلال پیش می آید و حتی ممکن است به مرگ بیانجامد.

بیشتر سلول ها به اندازه ای کوچک هستند که با چشم دیده نمی شوند. برای دیدن سلول /

یاخته باید میکروسکپ به کار برد.

 

چطور سلول / یاخته آشکار شد؟

مدت ها کسی نمی دانست که عضوهای جانداران چه ساختاری دارند. ولی وقتی که

میکروسکپ پدید آمد، دانشمندان توانستند بخش های کوچک عضوهای جانوران و

گیاهان را با آن ببینند.

رابرت هوک – دانشمند انگلیسی – در حدود 330 سال پیش، تکه ای از چوب پنبه را در

زیر میکروسکپ نگاه کرد و دید که چوب پنبه مانند کندو، از حجره های توخالی بسار

کوچک کنار یکدیگر ساخته شده است. وی هر یک از این حجره ها را سلول نامید.

دانشمندان دیگر عضوهای گوناگون جانوران و گیاهان را با میکروسکپ دیدند، تا اینکه

در حدود 130 سال  پیش، دو تن دانشمند آلمانی به نام های شلایدن و شوآن، پس از

مطالعه ی بسیاری از موجودات زنده اعلام  کردند که:

بدن همه ی موجودات زنده از سلول / یاخته ساخته شده است.

این دو دانشمند درست می گفتند، زیرا بدن انسان، بدن گوسفند، بدن درخت چنار و بدن

همه جانداران دیگر  از سلول ها / یاخته های زنده ساخته شده اند. در حالیکه موجودات

غیرزنده دارای هیچ گونه سلولی نیستند.