Select Page

گرداب

Whirlpool

گرداب چیست؟

گرداب نامی است که به مایع در حال حرکت گردنده و محوری، داده شده است.

بیشتر وقتی در باره گرداب گفته می شود، انبوهی از آب در دریا به نظر می آید که با حرکت چرخشی خود،

کشتی ها و آدم ها را فرو می مکد. اگر چه بیشتر گرداب ها خطرناک هستند، ولی در اقیانوس آزاد هیچگونه

بلعیدن یا جریان فرومکنده ای، ندارند.

 

گرداب چگونه پدید می آید؟

اگر گرداب های کوچک در جویبارها با دقت دیده شوند، این گرداب ها در جایی پدید می آیند که در کف جویبار

تعدادی برآمدگی کوچک پهلوی هم قرار گرفته باشند. این برآمدگی ها در مسیر آب هستند و سبب می شوند که

آب با آنها برخورد کرده، آنگاه گِرد خود بچرخند.

بدینگونه آب در گذرگاه باریک، در پشت برآمدگی ها به گرد خود می چرخد، سپس رفته رفته در اطراف این

مدار رویهم انباشته شده و میانش بصورت قیفی گود می شود.

این جریان بر اثر نیروی گریز از مرکز روی می دهد. باز همین نیروی گریز از مرکز است که آب را در ته

سطلی که مانند آتشگردان می چرخانند، نگاه می دارد.

به همین ترتیب، هنگامی که جزر و مدی پیش می آید و مواجه با جریان فرونشینی جزر و مد قبلی باشند، آب

اقیانوس به حالت چرخشی و دوران در می آید. چنین وضعی در گذرگاه های باریک، میان گروه جزیره ها و

ساحل های کشورها، بسیار رخ می دهد.

حال اگر این گذرگاه باریک بسیار گود باشد، چرخش آب گاهی در ان بصورت مارپیچ در می آید و در نتیجه آب

به سمت داخل و مرکز مارپیچ – مانند قیفی – فرو کشیده می شود. ولی همانگونه که گفته شد، چنین وضعی

در اقیانوس ها دیده نمی شود؛ زیرا در اقیانوس آزاد جز یک گرداب معمولی ولی بزرگ چیز دیگری رخ

نمی دهد. یعنی همان جریان ساده آب، ولی به حالت چرخش و دورانی.