Select Page

یخچال

(یخچال طبیعی / رودخانه یخی)

Glacier

(River of Ice)

چگونه یخچال ها پدید آمده اند؟

پس از شکل گیری کره زمین و ریزش باران ها و ادامه بارندگی ها، در ناحیه هایی که امروز آنها را قطب

می نامند، سرمای سخت باعث تبدیل آبها به یخ گردید که این عمل موجب پدید آمدن رودخانه های یخی /

یخچال ها شده است.

در این نقاط، در تمام فصل ها هوا بسیار سرد است. تابستان ها نیز به اندازه ای سرد است که همه برف های

زمستانی هرگز ذوب و آب نمی شوند، بلکه هر سال روی هم انباشته شده، بیشتر و بیشتر می شوند.

لایه های سنگین بالایی برف به لایه های پایینی فشار می آورند. وزن زیاد لایه ها، بلورهای نرم یخ را به هم

می فشرد و به یخ جامد تبدیل می کند.

هر لایه جدید، فشار بیشتری بر لایه های زیرین وارد می کند و یخ های بیشتری می سازد. این یخ ها جامد

هستند؛ ولی نه آن اندازه سفت و محکم.

یخ ها به تدریج انباشته و زیاد می شوند و به صورت رودخانه یخی / یخچال به طرف پایین کوه سرازیر

می شوند.

 

یخچال های درّه ای چگونه هستند؟

بطوری که دانسته شده، پس از شکل گیری کره زمین، بخش هایی از آن پوشیده از یخ گردید. بیشتر این یخ ها

ذوب و به آب دگرگون شد. اما پاره ای از آنها در قلّه ی کوه ها و درّه های بلند باقی ماندند. باقی ماندن یخ در

دره های بلند، سبب پدید آمدن یخچال های درّه ای شده است که به آرامی به سمت پایین کوه جریان پیدا

می کنند.

 

 

 

یخچال دره ای در دره ای بسیار گسترده پدید می آید که به شکل یک آمفی تآتر بزرگ بوده و دیوارهایش هم

بسیار سراشیب و گود است. بر اثر وزش باد، برف به سوی چنین دره ای یورش می آورد و گاهی هم از

جاهای بلند، بهمن های بزرگی به درون آن فرو می ریزند.

برفی که این گونه در ژرفای دره مزبور انباشته شده، نه تنها در تابستان آب نمی شود، بلکه سال به سال هم

مقدار بیشتری برف بر روی آن انباشته می شود. بالاخره فشاری که از بالا وارد می آید، همراه با برخی ذوب

شدن ها و یخبندان های مجدد، هوا را از درون توده های زیرین خارج گردانده، آنها را به توده یخی سخت

مبدل می کند.

از سنگینی یخ و برف هایی که در قسمت های بالای دره قرار دارد، باز هم فشار بر توده یخ زیرین وارد

می آید. از این رو، توده درهم فشرده یخ و برف به آهستگی از دره سرازیر می شود که یخچال درّه ای نام

گرفته است.

بیش از 1200 عدد از این یخچال ها در کوه های آلپ وجود دارد و در کوه های پیرنه، کارپات، قفقاز و در

آسیای جنوبی نیز مانند چنین یخچال هایی را می توان یافت.

در بخش های جنوبی آلاسکا، ده ها هزار یخچال هست که برخی از آنها از 40 تا 80 کیلومتر درازا دارند.

  

چرا هنوز هم یخچال هایی وجود دارند؟

توده یخ بزرگی که دوره یخبندان را در امریکای شمالی به وجود آورد، به نام یخچال های درّه ای نامیده

می شوند.

کلفتی قسمت های میانی این یخچال نزدیک به 5000 متر می رسید. یخچالی به این بزرگی و شگفتی در طی

چهار دوره شکل گرفت، یعنی چهار بار پدید آمد و آب شد.

دوره یخبندان یا دوره یخچالی، در پاره ای از جاهای جهان هنوز از میان نرفته است. مانند جزیره گرینلند.

در این جزیره، به جز حاشیه باریکی در اطراف آن، هنوز همه جای آن در زیر یخچال های قاره ای پوشیده

است. در بخش های داخلی این جزیره، گاهی ارتفاع یخچال به بیش از 3300 متر می رسد.

قطب جنوب نیز هنوز در زیر یک یخچال بسیار گسترده ای قرار دارد که بلندی این یخچال، در برخی جاها، به

3 تا 4 هزار متر می رسد.

علت اینکه هنوز در برخی از جاهای جهان چنین یخچال هایی وجود دارد، این است که هنوز امکان آب شدن

برای آنها دست نداده است.

با این حال، بسیاری از یخچال های کنونی در دوره های بسیار جدیدی به وجود آمده اند. این گونه یخچال ها

معمولاً از نوع یخچال های درّه ای می باشند.

زمینه نوشته پیوسته پسین: