Select Page

پرتوهای جهانی

(اشعه های کیهانی)

Cosmic Rays

اشعه کیهانی / پرتو جهانی چیست؟

اشعه کيهانی ذرات بسيار ريز اتمی می باشد. اين اشعه با سرعتی تقريباً به سرعت نور در

فضای خارج از جو زمين، در گردش است. گاهی قسمتی از آن نزديک به زمين شده، به

درون جو زمين می آيد. اين اشعه را نخستين اشعه کيهانی می گويند.

نخستين اشعه کيهانی در اثنای گردش خود، با اتم های فضا برخورد می کنند و از اين

برخورد، ذرات جديدی بوجود می آيد که با سرعت بسيار زيادی، در همان مسير ذرات

نخستين، به حرکت در می آيند. نام اين ذرات جديد، دومين اشعه کيهانی است.

اينها نيز به نوبه خود با اتم های ديگری برخورد کرده، ذرات تازه و بيشتری را بوجود

می آورند. به اين ترتيب، باران وسيعی از تشعشعات بر روی زمين فرو می بارد.

آری، بدينگونه است که يک پروتون وقتی از فضای بيرون زمين می آيد، قادر خواهد

بود که تشعشعی در سطح 350 کيلومتر مربع پديد آورد.

چرا اشعه کیهانی پدید می آید؟

هنوز دانش بشر نتوانسته است علت پيدايش اشعه کيهانی را بيان کند. ولی ممکن است

اين راز همگام با پيشرفت هايی که انسان در فضا پيدا می کند، روزی سرانجام پیدا شود.

ماهواره هايی که به فضا فرستاده می شوند. در اين ماهواره ها همه گونه دستگاه های

اندازه گيری و وسايل ديگر، نهاده شده که يکی از آنها دستگاه اندازه گيری اشعه کيهانی

است.

اشعه کيهانی به گونه ای شگفت آور و اسرارآميز، هنوز مورد توجه دانشمندان است.

آیا ریزش اشعه کیهانی بر زمین زیان آور است؟

تا آنجا که دانش بشر رسیده، ريزش اشعه کيهانی بر سطح زمين بی زيان است. زيرا اکنون

ميليونها سال است که اين اشعه بر زمين فرو می ريزد، بی آنکه اثری در زندگی بشر

داشته باشد.

اشعه کیهانی چگونه پیدا شد؟

بیش از صد سال پيش بود که دانشمندان ناگهان متوجه واقعه ای شگفت شدند. ديدند مقدار

هوايی که در ظرف بسته ای است، تا اندازه ای هادی الکتریسیته می باشد. سپس همان

ظرف را با لايه ضخيمی پوشاندند، ديدند باز هم می تواند الکتريسيته را هدايت کند. اين

واقعه نشان داد که نوعی اشعه در آن ظرف نفوذ کرده که از تمام تشعشع هايی که تا آن

روز کشف شده بود، قدرت نفوذ بيشتری دارد.

برای يافتن جواب، دانشمندان دست به همه گونه آزمايش زدند. نخست به اين نکته

پی بردند که اشعه مزبور حتما از زمين برنمی خيزد، چه آن را بر روی آب های دريا

نيز يافتند. از سوی ديگر، چون اشعه مزبور هم در روز يافت می شد و هم در شب،

بنابراين نمی توانست از سوی خورشيد باشد.

 سپس دانشمندان با فرستادن بالون به ارتفاعات بلند، دريافتند که اين اشعه در همه جای

فضا نيز يافت می شود. پس از اين رو، نام اشعه کيهانی را برای آن برگزيدند تا وجودش

را در سراسر جهان برساند.