Select Page

واکنش تجزیه ای

(تجزیه شیمیایی / جدا کردن نهانمایه ای)

Decomposition Reaction

(Chemical Decomposition)

تجزیه ماده مرکب چیست؟

 

بطوری که دانسته شده، از آن رو ویژگی های ماده ها با یکدیگر تفاوت دارد، چون

مولکول های آنها از شمار و گونه اتم های متفاوت درست شده اند. مانند اینکه:

1 – گونه اتم مولکول های ماده ساده جیوه با گونه اتم مولکول های ماده ساده اکسیژن

تفاوت دارد.

2 –  مولکول های ماده های مرکب نمک و شکر از این جهت با هم فرق دارند که نوع و

تعداد اتم های آنها با هم تفاوت دارند.

از این رو، برای پی بردن به ساختار یک ماده، باید به جدا کردن اتم های مولکول های

آن دست زد که این کار را تجزیه ماده گویند.

 

چطور تجزیه یک ماده مرکب انجام می گیرد؟

 

بدون شک برداشتن یک مولکول از یک ماده مرکب برای جدا کردن اتم های آن، به سبب

کوچکی بسیار زیاد ممکن نیست. بنابراین برای آشکار کردن گونه و شمار اتم های یک

نوع مولکول باید انبوهی از آنها برداشته شود.

 

آزمایش و تجربه:

 

چیزهای مورد نیاز آزمایش:

 

1 – یک لوله آزمایش

2 – یک گیره لوله

3 – چراغ الکلی

4 – مقداری اکسید جیوه (اکسید جیوه ماده ای سمّی است، هنگام آزمایش با آن دقت شود

که دست ها به آن آلوده نشود) 

5 – یک بشقاب

 

روش آزمایش:

 

نخست اکسید جیوه – ماده ای مرکب است که از دو ماده ساده جیوه و اکسیژن درست

شده –  در لوله آزمایش ریخته شود.

لوله آزمایش را با گیره گرفته و روی شعله چراغ الکلی گرفته تا گرما بگیرد. دقت شود

لوله آزمایش طوری روی شعله نگه داشته شود که دهانه آن به کسی نباشد تا گاز آن

تنفس نشود.

 

مشاهده می گردد که اکسید جیوه رفته رفته سیاه می شود و پس از آن قطره های نقره ای

رنگی در بخش بالای لوله آزمایش پدید می آید که جیوه می باشد.

همینکه کمی جیوه پدید آمد، لوله آزمایش در بشقاب گذاشته شود تا سرد گردد. پس از

سرد شدن لوله، دهانه آن را با پوششی – کاغذ، چوب پنبه و …- بسته و به کناری گذاشته

شود. مشاهده می گردد که گازی در زیر پوشش – کاغذ، چوب پنبه و … – جمع می شود

که اکسیژن است.

با تجزیه ماده مرکب اکسید جیوه، آشکار می شود که آن از دو ماده ساده (عنصر) جیوه و

اکسیژن درست شده است. پس:

با تجزیه ماده های مرکب می توان به ساختار مولکولی آنها پی برد.